ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ '21

Προσαλέντης Αιμίλιος (1859-1926), «Το Θωρηκτό "Αβέρωφ" στην Κωνσταντινούπολη», περ. 1921.   Όσο εμείς ατενίζουμε τους προγόνους μας αφ' υψηλού, μειδιώντας για τον «υπέρμετρο ιδεαλισμό» και τον «μεγαλοϊδεατισμό» τους, τόσο πιο βαθιά κυλιόμαστε στη δική μας παρακμή και στη διεθνή μας ασημαντότητα.  Ναι, έκαναν λάθη — πώς αλλιώς; Τα λάθη τους ήταν το τίμημα μιας πολεμικής εποχής ταραγμένης, γεμάτης ανακατατάξεις, μιας εποχής που ούτε εμείς θα αντέχαμε. Από την ασφαλή θέση του μελλοντικού παρατηρητή, είναι εύκολο να παριστάνεις τον προφήτη μετά Χριστόν· αλλά ας μην τρέφουμε αυταπάτες: αν βρισκόμασταν στη θέση τους, πιθανότατα θα είχαμε συρθεί στα ίδια αδιέξοδα και θα φαινόμασταν κατώτεροι στα περισσότερα.  Αυτοί οι Έλληνες, των αρχών του εικοστού αιώνα, ήταν ανώτεροί μας σχεδόν σε όλα. Και δεν μιλώ απλώς για την τόλμη τους να σηκώσουν το βάρος της εδαφικής ολοκλήρωσης με πολέμους και θυσίες. Μιλώ για το ειδικό τους βάρος στο διεθνές στερέωμα – ένα βάρος που σήμερα φαντάζει άπ...

  Απόσπασμα από το βιβλίο του Παναγιώτη Πιπινέλη «Ο Εθνικισμός ως κίνησις πνευματική και πολιτική», Πάτρα 1951, Αχαϊκή Εταιρεία, σσ. 9-10:  Ημείς οι Έλληνες, όπως και εις πολλά άλλα πράγματα, επί του προκειμένου είχομεν ίσως πρώτοι διακρίνει την ουσίαν του θέματος και πρώτος μεταξύ ημών, εις την εποχήν όπου ακόμη η Ιστορία η Ελληνική, μετά κόπου απεσπάτο από το έπος και τον μύθον, ο Τυρταίος διέγραψε εις ολίγας αποφασιστικάς φράσεις όλην την έννοιαν και το περιεχόμενον του Εθνικισμού. Διότι έγραφεν ο Τυρταίος : « θυμῷ γῆς περί τῆσδε μαχώμεθα καὶ περί παίδων θνήσκωμεν ψυχῶν μηκέτι φειδόμενοι.»  Εις την έννοιαν την καθαρώς αγωνιστικήν του Ομηρικού έπους, όπου η θυσία της ανθρωπίνης υπάρξεως εγίνετο από μίαν τάξιν αριστοκρατικήν και εν ονόματι ενός ιδεώδους καθαρώς αγωνιστικού, υπεκατέστησεν ο Τυρταίος την έννοιαν του κοινωνικού συνόλου, της Πατρίδας, «τῆς Γῆς ταύτης». Κατά το έπος, όπως γνωρίζετε, ο ήρως επολέμα δια την δόξαν όπως είπεν ο Αλκύνοος προς τους Γέροντας του Βασ...

  Ernst Jünger, «Καταιγίδα από Ατσάλι» σε μιά πρόσφατη, νέα ελληνική έκδοση από τις Εκδόσεις Eurobooks που κυκλοφόρησε μόλις τον Νοέμβριο του 2024. Καθώς κλείνει το έτος, επέλεξα να το αποχαιρετίσω διαβάζοντας αυτό το πολύ σημαντικό έργο του Jünger, ενός εθελοντή στρατιώτη και μετέπειτα αξιωματικού του Γερμανικού Στράτου στο Δυτικό Μέτωπο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Το βιβλίο αυτό είναι σημαντικό, κυρίως επειδή δεν αποτελεί μυθοπλασία, αλλά καταγραφή των ημερών και των μαχών του Πολέμου, καθώς και της ζωής των στρατιωτών. Αυτό όμως που το ανεβάζει πολλά επίπεδα πάνω από τις υπόλοιπες μαρτυρίες, είναι το λογοτεχνικό ταλέντο, η ευρεία παιδεία και το ατσάλινο πνεύμα του Jünger. Άλλωστε, η αναγνώρισή του ακόμα και στη μεταπολεμική Γερμανία ως κορυφαίου συγγραφέα μόνο τυχαία δεν είναι. Οι σκηνές που περιγράφει είναι πολύ σκληρές, όπως σκληρή ήταν η διαβίωση στα χαρακώματα του Α'ΠΠ. Οι μάχες του Πεζικού στην πρώτη γραμμή, ήταν πολύνεκρες. Δεν διανοούμαι να μετρήσω πόσες φορές αναφέρο...