Φρ. Νίτσε - Η Βούληση για Δύναμη των αρχαίων Ελλήνων

Αrturo Stagliano, «Κεφαλή ενός Έλληνα πολεμιστή»

 «Ἐγὼ δὲ μυρίστηκα "ὡραῖες ψυχές", "χρυσές μετριότητες" κι ἄλλες ἀρετὲς στοὺς Ἕλληνες, οὔτ᾽ ἔμεινα νὰ θαυμάζω, ἂς ποῦμε, σ᾽ αὐτοὺς κάνα ἤρεμο μεγαλεῖο, τὸ ἰδεῶδες τους φρόνημα, τὴν ὑψηλή τους ἁπλότητα ἀπὸ τέτοιαν "ὑψηλὴν ἀφέλεια" (μιὰ niaiserie allemande καὶ τίποτα παραπάνω) μὲ προστάτεψε ὁ μέσα μου ψυχολόγος.

Ἴσα-ἴσα ἐγὼ εἶδα τὸ ἰσχυρότερο ἔνστικτό τους: τὴ βούληση γιὰ Δύναμη· τοὺς εἶδα νὰ τρέμουν μπροστὰ στὴ βίαιη ἔκρηξη τούτης τῆς ὁρμῆς... εἶδα πὼς ὅλοι τους οἱ θεσμοὶ γεννήθηκαν ἀπὸ μέτρα προστασίας ἔναντι τῆς ἐκρηκτικῆς ὕλης ποὺ ἔκαιγε στὰ σωθικά τους.

Ἡ τεράστια ἐσωτερικὴ ἔνταση ξέσπαγε τότε πρὸς τὰ ἔξω, ἀποφορτιζόμενη σὲ τρομερὲς κι ἀδυσώπητες ἐχθροπραξίες: ἡ μιὰ πόλη χυμοῦσε νὰ ξεσκίσει τὶς σάρκες τῆς ἄλλης, γιὰ νὰ μπορέσουν οἱ πολῖτες τους νὰ βροῦν ἡσυχία μὲ τὸν ἑαυτό τους.

Πρώτη ἀνάγκη: ἡ εὐρωστία· γιατὶ ὁ κίνδυνος πανταχοῦ παρών. Τὰ λαμπρά, τὰ μεγαλειώδη σώματα τῶν Ἑλλήνων, ὁ παράτολμος ρεαλισμός κι ὁ ἀμοραλισμὸς ποὺ τοὺς διέκρινε, ἦταν ἀνάγκη, ὄχι "φύσει". Προέκυψε δὲν προϋπῆρχε.

Καὶ μὲ τὶς γιορτὲς καὶ τὶς Τέχνες τους θέλαν ἀκριβῶς νὰ νοιώθουν –νὰ δείξουν πὼς ἦταν πάνω ἀπ᾿ ὅλους: ἐξυμνεῖ ἔτσι κανεὶς τὸν ἑαυτό του καί, ἐνίοτε, ἐμπνέει φόβο...»

Φρειδερίκος Νίτσε, «Λυκόφως των Ειδώλων», Εκδόσεις Gutenberg, σελ. 247-248