ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ '21

«Ξερίζωσε τον Οίκτο απ’ την καρδιά σου, / κυνήγα τ’ απλησίαστο όνειρο ως το τέλος- / και ν’ αποφεύγεις τα παζάρια με τον Θάνατο!» Με αυτά τα λόγια κλείνει το ποίημά του «GLORIA VICTIS» ο ποιητής Φαίδρος Μπαρλάς. Θα εστιάσω στην πρώτη φράση μόνο: «Ξερίζωσε τον Οίκτο απ' την καρδιά σου». Πολύ σκληρή φράση. Κρύβει όμως μέσα της μια δύσκολη αλήθεια. Το συναίσθημα του οίκτου, της συν-αίσθησης δηλαδή της λύπησης ή του πόνου, αποτελεί έμφυτο χαρακτηριστικό λίγο-πολύ όλων μας. Αποτελεί επίσης μια βασική ΠΗΓΗ ΔΥΣΤΥΧΙΑΣ για τον άνθρωπο. Ιδίως όταν συνδυάζεται και με το αίσθημα της ενοχής. Είναι ένα από τα όπλα που η άκρως φορτισμένη συναισθηματικά εποχή μας χρησιμοποιεί εναντίον μας, ιδίως στο παιχνίδι των ενοχών για το κοινό μας παρελθόν. Για παράδειγμα ακούγονται συχνά φράσεις όπως: «Μα καλά, δεν αισθάνεστε ενοχές επειδή οι αρχαίοι Έλληνες είχαν δούλους; Επειδή ο Μέγας Αλέξανδρος κατέκτησε με πόλεμο τους λαούς της Ασίας; Επειδή οι πρόγονοί σας το '21 έσφαξαν τους Τούρκους της Τριπολιτσ...

ΩΡΑ ΑΠΕΛΠΙΣΙΑΣ Τὴν εὐτυχίαν νὰ ζητῶ ματαίως ἀπηλπίσθην! ἄν πρὸς στιγμὴν εἰς πέλαγος ὀνείρων ἐβυθίσθην, αἰῶνας δὲν διήνυσα πολλούς ἀπελπισίας, καὶ δὲν ἐθρήνησα πικρῶς τὸ πένθος τῆς καρδίας; Ὅταν νεκρός διέρχεται πρὸς τὶ, πρὸς τὶ θρηνεῖτε; ἄν ἡ ψυχή σας ἡ δειλὴ τὸν θάνατον φοβῆται, εἰπέτε με, εἰπέτε με, τὶ ἡ ζωὴ ἀξίζει, ἐάν τις ζῇ χωρὶς νὰ ζῇ καὶ δίχως νᾶ ἐλπίζῃ; Εἶνε ὁ θάνατος δεινόν · πλὴν τότε κἄν σιγῶσι τὰ πάντα, καὶ δὲν δύναται ποτὲ νὰ αἰσθανθῶσι · ἐντός τοῦ τάφου οἱ νεκροὶ τί ἔχασαν; χαρῆτε, τί τοὺς λυπεῖσθε; διατὶ τὸν θάνατον πενθεῖτε;  Ἀλλ᾽ ὅταν ζῇ τις τεθνεὼς, ὅταν καρδίαν πλέον δὲν ἔχῃ καὶ ἀπώλεσε πᾶν ὄνειρον ὡραῖον, τότε θρηνεῖτε! ὁ νεκρὸς αὐτὸς διανοεῖται, τί εἶχε, τί ἀπώλεσε, τί ἥλπισ᾽ ἐνθυμεῖται. Ὄχι · κανεὶς ἐπὶ τῆς γῆς ποτὲ δὲν μᾶς θωπεύει. Ὁ οὐρανὸς ᾽ς τοὺς θρήνους μας ἀτάραχος κωφεύει · μόνος ὁ μαῦρος θάνατος μᾶς ἀγαπᾷ, καὶ ὅμως αὐτὸς μισεῖται εἰς τὴν γῆν τοσοῦτον ἀποτόμως. Ὦ κοινωνία, πρὸς στιγμὴν κἄν δός μου μόνον μίαν             ...

  ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΦΥΣΙΝ Ὦ φύσις, ὅταν μονωθῶ εἰς τὰ τερπνά σου κάλλη Καὶ ὁ μεθύσκων κόλπος σου εὐρύς με περιβάλλει    Ὑψῶν με πρὸς τὸ ἄπειρον, Νοήμων, τότε ἐννοεῖς τὸ μέγα αἰσθημά μου    Πρὸς σὲ καὶ τὸν δημιουργὸν, Κ᾽ εὐγνώμων ψιθυρίζεις μοι, "Ἀνάβα ᾽ς τὰ πτερά μου    Καὶ δι᾽ αἰθέρων διαυγῶν    Ὑψοῦ εἰς γῆν ἐπαγωγὸν,       ῏Ω τέκνον μου διάπυρον!" – Εὐγνώμων ἶσον αἴσθημα μοὶ δίδεις ἀντὶ ἴσου.  Ἄν χαίρω, μῆτερ ἱλαρά, ἡ θέα ἡ τερπνή σου    Μὲ καθιστᾷ μακάριον! Ἄν θλίβωμαι, τὴν θλίψην μου σὺ πάλιν μετριάζεις.    Διὰ κρυφίων σὺ ὁδῶν εἰς τὴν γλαυκὴν διαύγειαν τῆς στέγης σου μ᾽ ἁρπάζεις,    Κι᾽ εἰς θείων κόσμων τὸν οὐδὸν    Μακράν μου φεύγ᾽ ἡ ἀλγηδὼν,       Τὸ φάσμα τὸ Ταρτάρειον. Εἰκὼν τοῦ Πλάστου! πανταχοῦ εἰς τὸν εὐρύν σου οἶκον Αἰσθάνεταί τις πνεῦμά τι ὑπερφυὲς διῆκον,    Κ᾽ ὀρθῶς οἱ πάλ᾽ ἐννόησαν, Ὅτι θεοὶ καὶ τοὺς ψυχροὺς κρημνούς σου ζωπυροῦσι.    Ναὶ, ὅτ...

ΕΠΙΘΑΝΑΤΙΟΣ ΩΔΗ Τ ῷ φιλτάτῳ ποιητῇ ΔΗΜΗΤΡΙΩ ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΩ Μὲ χλωρὰ δαφνώνων φύλλα στέψατε καὶ μὲ ἰτέας τὸν φιλόσοφον καὶ ψάλτην τῆς Ἑλλάδος μας τῆς νέας. Εἰς τὴν θέαν τίς θὰ μείνῃ ἄδακρυς τοῦ Δημητρίου; Τίς αὐτὸν ὁπόταν ἴδῃ ἄπνουν ἐπὶ τάφου κρύου, δὲν θ᾽ ἀναφωνήσῃ στένων: "Εἷς ἀστήρ μας ἀπεσβέσθη, τῆς ποιητικῆς Ἑλλάδος εἷς ἀδάμας ἀπωλέσθη;" –Ἀπεσβέσθη; ... εἶνε ψεῦδος! Ζῇ εἰς πάντων τὰς καρδίας! Ὁ εἰσδύσας εἰς τὰ βάθη ἔνθους τῆς φιλοσοφίας, ὁ τὸ πνεῦμα ἑρμηνεύσας θεσπεσίως τῶν Ἑλλήνων, θνήσκων ἀναζῇ καὶ πάλιν, σῶμα γήϊνον ἀφίνων. Ἐπιστήθιον μου φίλον ψάλλω ἔνδακρυς καὶ στένων. Τίς τὸν ποιητὴν θανόντα δέν θρηνεῖ τὸν ἐστεμμένον; Εἶν᾽ εὐγνώμων τῶν Ἑλλήνων ἡ φυλή! Θὰ σ᾽ ἀνταμείψῃ καὶ πυκνούς στεφάνους δάφνης εἰς τὸν τάφον σου θὰ ῥίψῃ. Πάνθεον ἐὰν δὲν ἔχουν ἐκ μαρμάρου αἱ Ἀθῆναι αἱ καρδίαι τῶν Ἑλλήνων Πάνθεον λαμπρὸν σοὶ εἶνε. Δαφνοστόλιστος θὰ κῆσαι μεταξὺ ἐκεῖ τῶν πρώτων. Καὶ ὁ νέος Ἕλλην σύννους καὶ τὸ μέλλον ὀνειρώττων τῆς μεγάλης μας πατρίδος, τ᾽ ᾄσματά σου θὰ ψελλίζῃ κ᾽ ἐπο...

  Η Ουγγρική Επανάσταση του 1956 αποτέλεσε το πρώτο έντονο δείγμα διάλυσης (και τυραννίας) του Ανατολικού Κομμουνιστικού Μπλοκ που σχηματίστηκε με το σύμφωνο της Βαρσοβίας μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην Ουγγαρία μετά το τέλος του Πολέμου επιβλήθηκε σκληρό Κομμουνιστικό καθεστώς. Η χώρα καταλήφθηκε από τον σοβιετικό Κόκκινο Στρατό και τέθηκε υπό τη διακυβέρνηση του Εργατικού (Κομμουνιστικού) Κόμματος της Ουγγαρίας που ακολουθούσε πιστά τις εντολές του Ιωσήφ Στάλιν. Οι πολίτες φυσικά δεν ερωτήθηκαν, ούτε είχαν κανένα πολιτικό δικαίωμα ή μέσο να εκφράσουν την αντίθεσή τους. Λίγα χρόνια μετά το θάνατο του αιμοσταγούς δικτάτορα Στάλιν, το 1953, η φτώχεια και η ανέχεια του λαού της Ουγγαρίας, τον οδήγησε στην εξέγερση. Στις 23 Οκτωβρίου του 1956 χιλιάδες πολίτες της Ουγγαρίας ξεκινούν μαζικές διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες ώστε να αποκτήσουν πολιτικά δικαιώματα και να φύγουν από την σφαίρα επιρροής της ΕΣΣΔ. Η απάντηση της Ουγγρικής Κρατικής Αστυνομίας ήταν να ανοίξει πυρ εναντίον των ...

Μια από τις πιο λησμονημένες σελίδες της νεότερης ιστορίας μας, είναι η Μικρασιατική Εκστρατεία (1919-1922). Οι σημερινοί Έλληνες ίσως γνωρίζουν τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, την καταστροφή της Σμύρνης, το κύμα προσφύγων του 1922, αλλά δυστυχώς οι περισσότεροι αγνοούν τις σελίδες δόξας που γράφτηκαν από τον Ελληνικό Στρατό στη μικρασιατική ενδοχώρα. Αγνοούν τις υπεράνθρωπες πορείες, τις θρυλικές επελάσεις του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων με τις ξιφολόγχες ανά χείρας, την απελευθέρωση πανάρχαιων Ελληνικών πόλεων στην ανατολική πλευρά του Αιγαίου... Η Εκστρατεία στη Μικρά Ασία αποτέλεσε την κορωνίδα του Ελληνοτουρκικού Πολέμου των ετών 1919 εως 1922. Ο Ελληνικός Στρατός εστάλη στις περιοχές της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με την σύμφωνη γνώμη των Συμμάχων, ως τοποτηρητής. Οι περιοχές που κατέλαβε ήταν  κυρίως στα παράλια, όπου το ελληνικό στοιχείο, είτε ως πλειοψηφία είτε όχι, ζούσε και δραστηριοποιούνταν έντονα. Με βάση όσα είχαν συμφωνηθεί, μ όνο μετά από 5 χρόνια και αφού ...

  Ο Μακεδονικός Αγώνας αποτελεί μια ιερή, ξεχωριστή, στιγμή της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Ο ατυχής Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897 είχε τσακίσει το ηθικό του ελληνικού λαού, εντός και εκτός των στενών συνόρων του κράτους. Η σκιά της ήττας έπεφτε βαριά ιδιαίτερα στους άνδρες του Ελληνικού Στρατού, που θεωρούσαν ατιμωτική την έκβαση του πολέμου και σάστιζαν μαθαίνοντας τις βιαιότητες που συνέβαιναν εναντίον των ελληνικών πληθυσμών της Μακεδονίας. Σάστιζαν διότι ήταν ανήμποροι να τους προστατεύσουν, αφού ήταν καθηλωμένοι στις θέσεις τους στο ελεύθερο ελληνικό κράτος.  Δεκάδες, λοιπόν, από αυτούς εγκατέλειψαν τις θέσεις τους στις Ένοπλες Δυνάμεις, σχημάτισαν αντάρτικες ομάδες από ένθερμους πατριώτες από όλη την επικράτεια, και πέρασαν στην υπόδουλη Μακεδονία, αρχίζοντας σκληρό διπλό αγώνα ενάντιον των βούλγαρων Κομιτατζήδων και των Οθωμανικών Αρχών.  Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα όλων, αποτελεί ο Παύλος Μελάς: Αξιωματικός του Πυροβολικού, γιός Πρωθυπουργού και μέλος της α...